woensdag 17 augustus 2016

Pdf

Op het internet zijn veel documenten te vinden in pdf-vorm, waaronder rapporten, tijdschriftartikelen, brochures en zelfs complete boeken. Een regelmatig terugkerende vraag is: Hoe wordt verwezen naar een pdf-document?
  
Pdf (afkorting voor ‘portable document format’) zegt alleen iets over de vorm van het bestand, net als bijvoorbeeld een document opgemaakt in Word of Excel. Het is dus van belang eerst na te gaan wat de inhoud van het document is. Onderstaand een uitleg bij de meest voorkomende pdf-bestanden.


Verslagen, rapporten, handleidingen
Veel organisaties publiceren jaarverslagen, rapporten, handleidingen en andere documenten online. Hier wordt naar verwezen als naar een website (zie: Internetbron):

Auteur of Organisatie. (Jaartal). Titel cursief. Gedownload op dag-maand-jaar, van http://...
Voorbeeld
Gezondheidsraad. (2002). Voedingsnormen: Energie, eiwitten, vetten en verteerbare koolhydraten. Gedownload op 17 augustus 2016, van https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/01@19nR2.pdf
In het document staat "gecorrigeerde editie: juni 2002", alleen het jaartal hoeft te worden overgenomen.

Sommige documenten worden genummerd, bijvoorbeeld rapporten, brochures en stukken van de Eerste en Tweede Kamer. Vermeld het nummer dan achter de titel, niet cursief:
Tweede Kamer der Staten-Generaal. (2014). Parlementair onderzoek naar ICT-projecten bij de overheid: Eindrapport. 33 326, nr. 5. Gedownload op 17 augustus 2016, van https://www.tweedekamer.nl/sites/default/files/field_uploads/33326-5-Eindrapport_tcm181-239826.pdf
In het document staat “vergaderjaar 2014-2015”, 2014-2015 is echter niet de datum van publicatie. Het rapport werd gepresenteerd op 15 oktober 2014, daarom wordt 2014 bij het jaartal genoemd.
 
Wanneer een document geen informatie over de maker(s) of jaartal geeft hoeft deze niet te worden opgezocht. Onderstaand voorbeeld is een document dat door een scholengroep online is gezet zonder naam van de school of jaartal, in dat geval komt de titel vooraan te staan. De school of uploaddatum worden niet genoemd, het zou immers kunnen zijn dat de school het document niet zelf heeft gemaakt:
Het schrijven van een verslag: In vier stappen. (z.d.). Gedownload op 16 augustus 2016, van http://www.wolfert.nl/college/wp-content/uploads/2013/09/Hoe_schrijf_ik_een_verslag_1_1361189540.pdf
In de tekst is de verwijzing (Het schrijven van een verslag, z.d.).


Boek
Naar een (hoofdstuk uit een) boek als pdf wordt op dezelfde manier verwezen als naar een papieren versie (zie: Boek), met als verschil dat plaats en naam van de uitgever wordt vervangen door de datum van downloaden en de weblink.
Geadviseerd wordt om hier te dieplinken, dus de link van het specifieke document te gebruiken in plaats van de link naar de website. De boeken van het Sociaal Cultureel Planbureau bijvoorbeeld hebben elk een eigen pagina waar het boek als geheel kan worden gedownload met als extra opties alleen de omslag, de bijlagen en/of een persbericht. Het meest logisch is om de link naar het complete boek als pdf te nemen. In onderstaand voorbeeld de verwijzing naar zowel de papieren als de online versie.
Papier
Portegijs, W., Cloïn, M., Roodsaz, R., & Olsthoorn, M. (2016). Lekker vrij!? Vrije tijd, tijdsdruk en de relatie met de arbeidsduur van vrouwen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
Pdf
Portegijs, W., Cloïn, M., Roodsaz, R., & Olsthoorn, M. (2016). Lekker vrij!? Vrije tijd, tijdsdruk en de relatie met de arbeidsduur van vrouwen. Gedownload op 16 augustus 2016, van http://www.scp.nl/dsresource?objectid=871831ed-f9c7-4164-8a92-3d1dffbbd4ae&type=org
De publicatie vermeldt als publicatiedatum februari 2016. Het is niet nodig om de maand ook te noemen.


Tijdschrift
Op de website van de HAN Studiecentra staat uitgelegd hoe naar online artikelen – vrijwel altijd in pdf – wordt verwezen. Zie: Tijdschriftartikel.


Afstudeeropdracht
Sinds 2009 kunnen studenten hun afstudeerscriptie laten opnemen in de HBO Kennisbank. De verwijzing komt overeen met een papieren afstudeeropdracht, ook hier geldt dat naam van de opleiding, plaats en naam van de onderwijsinstelling worden vervangen door de datum van downloaden en de link.
Papier
Granilo, E. (2016). Communicatie met ouderen met auditieve en visuele beperkingen: Een verkennend kwalitatief focusgroeponderzoek naar de communicatie van begeleiders met hun ouderen met auditieve en visuele beperkingen (Afstudeeropdracht) [HBO Kennisbank]. Verpleegkunde, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Nijmegen.
Pdf
Granilo, E. (2016). Communicatie met ouderen met auditieve en visuele beperkingen: Een verkennend kwalitatief focusgroeponderzoek naar de communicatie van begeleiders met hun ouderen met auditieve en visuele beperkingen (Afstudeeropdracht) [HBO Kennisbank]. Gedownload op 16 augustus 2016, van http://han.surfsharekit.nl:8080/get/smpid:59767/DS1
De toevoeging [HBO Kennisbank] is niet verplicht, maar kan duidelijk maken waar de scriptie gevonden is. De vierkante haken geven aan dat het een eigen toevoeging is.