woensdag 17 augustus 2016

Pdf

Op het internet zijn veel documenten te vinden in pdf-vorm, waaronder rapporten, tijdschriftartikelen, brochures en zelfs complete boeken. Een regelmatig terugkerende vraag is: Hoe wordt verwezen naar een pdf-document?
  
Pdf (afkorting voor ‘portable document format’) zegt alleen iets over de vorm van het bestand, net als bijvoorbeeld een document opgemaakt in Word of Excel. Het is dus van belang eerst na te gaan wat de inhoud van het document is. Onderstaand een uitleg bij de meest voorkomende pdf-bestanden.


Verslagen, rapporten, handleidingen
Veel organisaties publiceren jaarverslagen, rapporten, handleidingen en andere documenten online. Hier wordt naar verwezen als naar een website (zie: Internetbron):

Auteur of Organisatie. (Jaartal). Titel cursief. Geraadpleegd op dag-maand-jaar, van http://...
Voorbeeld
Gezondheidsraad. (2002). Voedingsnormen: Energie, eiwitten, vetten en verteerbare koolhydraten. Geraadpleegd op 17 augustus 2016, van https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/01@19nR2.pdf
In het document staat "gecorrigeerde editie: juni 2002", alleen het jaartal hoeft te worden overgenomen.

Sommige documenten worden genummerd, bijvoorbeeld rapporten, brochures en stukken van de Eerste en Tweede Kamer. Vermeld het nummer dan achter de titel, niet cursief:
Tweede Kamer der Staten-Generaal. (2014). Parlementair onderzoek naar ICT-projecten bij de overheid: Eindrapport. 33 326, nr. 5. Geraadpleegd op 17 augustus 2016, van https://www.tweedekamer.nl/sites/default/files/field_uploads/33326-5-Eindrapport_tcm181-239826.pdf
In het document staat “vergaderjaar 2014-2015”, 2014-2015 is echter niet de datum van publicatie. Het rapport werd gepresenteerd op 15 oktober 2014, daarom wordt 2014 bij het jaartal genoemd.
 
Wanneer een document geen informatie over de maker(s) of jaartal geeft hoeft deze niet te worden opgezocht. Onderstaand voorbeeld is een document dat door een scholengroep online is gezet zonder naam van de school of jaartal, in dat geval komt de titel vooraan te staan. De school of uploaddatum worden niet genoemd, het zou immers kunnen zijn dat de school het document niet zelf heeft gemaakt:
Het schrijven van een verslag: In vier stappen. (z.d.). Geraadpleegd op 16 augustus 2016, van http://www.wolfert.nl/college/wp-content/uploads/2013/09/Hoe_schrijf_ik_een_verslag_1_1361189540.pdf
In de tekst is de verwijzing (Het schrijven van een verslag, z.d.).


Boek
Naar een (hoofdstuk uit een) boek als pdf wordt op dezelfde manier verwezen als naar een papieren versie (zie: Boek), met als verschil dat plaats en naam van de uitgever wordt vervangen door de datum van raadplegen en de weblink.
Geadviseerd wordt om hier te dieplinken, dus de link van het specifieke document te gebruiken in plaats van de link naar de website. De boeken van het Sociaal Cultureel Planbureau bijvoorbeeld hebben elk een eigen pagina waar het boek als geheel kan worden geraadpleegd met als extra opties alleen de omslag, de bijlagen en/of een persbericht. Het meest logisch is om de link naar het complete boek als pdf te nemen. In onderstaand voorbeeld de verwijzing naar zowel de papieren als de online versie.
Papier
Portegijs, W., Cloïn, M., Roodsaz, R., & Olsthoorn, M. (2016). Lekker vrij!? Vrije tijd, tijdsdruk en de relatie met de arbeidsduur van vrouwen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.
Pdf
Portegijs, W., Cloïn, M., Roodsaz, R., & Olsthoorn, M. (2016). Lekker vrij!? Vrije tijd, tijdsdruk en de relatie met de arbeidsduur van vrouwen. Geraadpleegd op 16 augustus 2016, van http://www.scp.nl/dsresource?objectid=871831ed-f9c7-4164-8a92-3d1dffbbd4ae&type=org
De publicatie vermeldt als publicatiedatum februari 2016. Het is niet nodig om de maand ook te noemen.


Tijdschrift
Op de website van de HAN Studiecentra staat uitgelegd hoe naar online artikelen – vrijwel altijd in pdf – wordt verwezen. Zie: Tijdschriftartikel.


Afstudeeropdracht
Sinds 2009 kunnen studenten hun afstudeerscriptie laten opnemen in de HBO Kennisbank. De verwijzing komt overeen met een papieren afstudeeropdracht, ook hier geldt dat naam van de opleiding, plaats en naam van de onderwijsinstelling worden vervangen door de datum van raadplegen en de link.
Papier
Granilo, E. (2016). Communicatie met ouderen met auditieve en visuele beperkingen: Een verkennend kwalitatief focusgroeponderzoek naar de communicatie van begeleiders met hun ouderen met auditieve en visuele beperkingen (Afstudeeropdracht) [HBO Kennisbank]. Verpleegkunde, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Nijmegen.
Pdf
Granilo, E. (2016). Communicatie met ouderen met auditieve en visuele beperkingen: Een verkennend kwalitatief focusgroeponderzoek naar de communicatie van begeleiders met hun ouderen met auditieve en visuele beperkingen (Afstudeeropdracht) [HBO Kennisbank]. Geraadpleegd op 16 augustus 2016, van https://hbo-kennisbank.nl/record/sharekit_han/oai:surfsharekit.nl:99196871-3f4b-443b-9c7a-43ebfa3895d1
De toevoeging [HBO Kennisbank] is niet verplicht, maar kan duidelijk maken waar de scriptie gevonden is. De vierkante haken geven aan dat het een eigen toevoeging is.
 
Deze pagina is op 8 augustus 2017 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met De APA-richtlijnen uitgelegd.
 
 

27 opmerkingen:

  1. Goedemiddag,

    Wat doen we met PDF documenten dat een artikel is UIT een tijdschrift? Dus PDF document is niet het gehele tijdschrift. Voorbeelden: https://www.apg.nl/nl/pdfs/apg-pensioenachtergrond-februari-2014-art-2.pdf en https://www.apg.nl/nl/pdfs/pensioenadvies-augustus-2016.pdf. Beide zijn artikelen uit een tijdschrift (PensioenAchtergrond en PensioenAdvies).

    BeantwoordenVerwijderen
  2. In het blogbericht staat een verwijzing naar een tijdschriftartikel. In dit voorbeeld wordt het:

    Colly, M., & Leuvensteijn, M. van. (2014, augustus). De verplichtstelling, een afgewogen discussie? PensioenAchtergrond, 11-15. Geraadpleegd op 13 februari 2017, van https://www.apg.nl/nl/pdfs/apg-pensioenachtergrond-februari-2014-art-2.pdf en https://www.apg.nl/nl/pdfs/pensioenadvies-augustus-2016.pdf

    'PensioenAchtergrond' wordt cursief gezet. De maand wordt normaliter niet genoemd maar omdat zowel jaargang als nummer ontbreken wordt aangeraden dat hier wel te doen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Helder antwoord, wederom dank. Ik denk alleen gezien de info op jullie blog 'Geraadpleegd' moet zijn 'Gedownload'. Bevestiging wordt gewaardeerd :-).

      Verwijderen
    2. In principe is beide mogelijk. Wanneer je een pdf via internet opent wordt het direct gedownload als tijdelijk bestand. De meeste mensen zullen dit echter ervaren als geraadpleegd, bij gedownload gaan de meesten uit van opslaan op de eigen computer.

      Verwijderen
  3. Er wordt geschreven 'Wanneer een document geen informatie over de maker(s) of jaartal geeft hoeft deze niet te worden opgezocht.'

    Hoeft niet, mag wel? Ik vind het een beetje irritant om 'z.d.' te gebruiken omdat in PDF geen jaartal genoemd staat maar op de website waar PDF van gedownload is wel te achterhalen is wanneer het geschreven is. Hoor het graag.

    Groet Willem

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Het antwoord op deze vraag heb ik even moeten nazoeken en vond ik op het officiële blog van de APA Style Experts: als het jaartal of de datum te vinden is in een andere bron mag het genoemd worden tussen vierkante haken: (Auteur, [jaartal]).

    Vierkante haken geven aan dat het om een eigen toevoeging gaat.

    Zie ook het blogbericht: http://blog.apastyle.org/apastyle/2010/01/the-generic-reference-when.html

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Toch nog een vraag, wordt het in de bronnenlijst dan als volgt:

      Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. ([2009]). Het Nederlandse pensioenstelsel. Gedownload op 18 december 2016, van http://docs.minszw.nl/pdf/135/2009/135_2009_1_23662.pdf

      Verwijderen
    2. Helemaal juist (en de titel cursief).

      Verwijderen
    3. Ik heb nu een document waarvan de maker (organisatie) niet op PDF vermeld staat, zie https://www.utwente.nl/nl/hr/arbeidsvoorwaarden/pensioen/vergelijking-netto-pensioen-abp-netto-lijfrente-loyalis-nl.pdf. Het is echter een document van Univerity of Twente (zie URL en gaat over hun arbeidsvoorwaarden). Moet ik de naam van de organisatie nu ook tussen haakjes zetten (ik mag die info echter opzoeken staat in jullie artikel):

      [University of Twente]. (z.d.). Bijlage 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis. Geraadpleegd op 23 maart 2017, van https://www.utwente.nl/nl/hr/arbeidsvoorwaarden/pensioen/vergelijking-netto-pensioen-abp-netto-lijfrente-loyalis-nl.pdf

      Verwijderen
    4. Hoewel het document op de website van de Universiteit Twente staat valt niet met zekerheid te zeggen dat de universiteit de maker is, dat zou bijvoorbeeld ook Loyalis kunnen zijn.
      In dit geval zou ik aanraden geen auteur of organisatie te noemen; zie het voorbeeld in de tekst bij 'Het schrijven van een verslag'.

      Verwijderen
    5. Dat ben ik met je eens. Moet ik in geval van https://intranet.tudelft.nl/uploads/tx_tudspecials/Vergelijking_Netto_Pensioen_ABP-_Netto_Lijfrente_Loyalis_07092015.pdf nu als hoofdtitel 'BIJLAGE 1' nemen? Verwijzing in de tekst wordt dan ook BIJLAGE 1, dit terwijl naar mijn idee de echte titel 'Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis' is. Maar het staat zo op het document:

      Bijlage 1: Vergelijking Nettopensioen ABP en Nettolijfrente Loyalis.

      Verwijderen
    6. In dit geval zou ik BIJLAGE 1 weglaten, het hoort niet echt bij de titel. Vergelijk het met wanneer je verwijst naar een hoofdstuk uit een boek, dan noem alleen de titel en laat je 'Hoofdstuk 1' weg.

      Verwijderen
  5. Vraagje, tegenwoordig staat veel informatie in een factsheet. Is dit hetzelfde als een pdf bestand? Hoe kan ik verwijzen naar een factsheet in de tekst en in de bronnenlijst?
    Bedankt alvast!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De verwijzing is inderdaad hetzelfde als van een verslagen, rapport of handleiding.

      Verwijderen
  6. In geval van afstudeeropdracht die je online raadpleegt, wordt dus alleen het jaar vermeld, en niet zoals bij internetbron ook de dag en maand?

    Ik heb nu:

    Bogers, A.J. (2009). “Van een gunst naar een recht”: De (rechts)positie van gepensioneerden bij de uitvoering van hun pensioenregeling (Scriptie). Geraadpleegd op 26 december 2016, van http://dspace.ou.nl/bitstream/1820/2722/1/rw%20A.J.bogersaug09.pdf

    Is dat correct of moet het zijn:

    Bogers, A.J. (2009, augustus).... (en verder)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Alleen het jaartal wordt vermeld. Let op dat er tussen de twee voorletters een spatie staat.

      Verwijderen
    2. Dank voor de tip over de voorletters, dat heb ik dus de hele tijd over het hoofd gezien!

      Verwijderen
  7. Hoe werkt het voor een PDF document die niet volledig online staat, maar die je per mail van de auteur doorgestuurd hebt gekregen?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Verwijs hier alleen in de tekst naar als ‘persoonlijke communicatie’ en niet in de bronnenlijst. Zie voor uitleg het blogbericht Stage, laatste alinea:
      https://theapateam.blogspot.nl/2016/04/stage.html

      Verwijderen
  8. Hoe verwijs ik naar een pdf-bestand die ik moet opslaan op mijn computer? Als link krijg ik dan de plek waar hij is opgeslagen op mijn computer.

    https://www.cvte.nl/documenten/publicaties/2014/07/01/staatsexamens-nt2-en-de-referentieniveaus-taal

    Geen idee hoe ik hiernaar moet verwijzen. Ik kom er niet uit. Alvast dank voor uw hulp.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Noem in dit voorbeeld de pagina waar het bestand kan worden gedownload.

      Verwijderen
  9. https://www.cvte.nl/documenten/publicaties/2014/07/01/staatsexamens-nt2-en-de-referentieniveaus-taal

    Ik weet niet hoe ik naar dit pdf-bestand moet verwijzen. Help!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Commissie voor Staatsexamens NT2. (2014). Staatsexamens NT2 en de referentieniveaus Taal. Geraadpleegd op 16 oktober 2017, van https://www.cvte.nl/documenten/publicaties/2014/07/01/staatsexamens-nt2-en-de-referentieniveaus-taal

      Let op dat de titel cursief staat.

      Verwijderen
  10. Hallo,

    Ik heb een PDF bestand dat meteen download naar de officiële Adobe Acrobat Reader. Dus ik heb er geen online PDF bestand van. Hoe kan je dan naar een PDF-bestand verwijzen zonder http? Dan de site gebruiken waarvan je het vandaan hebt?
    Dit is de site waar ik het bestand vandaan heb. Het is direct de bovenste.

    https://scholar.google.com/scholar?hl=nl&as_sdt=0%2C5&as_ylo=2016&as_vis=1&q=Active+ageing+AND+quality+of+life+-technology&btnG=

    Het werkt ook niet als ik hem wil openen in een nieuw tabblad of iets dergelijks.
    Hopelijk kunnen jullie mij helpen.

    Alvast bedankt!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Google Scholar geeft onder de titel in groen de website (hrcak.srce.hr), als je op die site het artikel zoekt wordt de pagina getoond waar het document kan worden gedownload, deze noem je in de bronvermelding:

      http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=261102

      Verwijderen
    2. Bedankt! Ik heb het gevonden.

      Verwijderen