vrijdag 18 december 2015

Patiëntendossier

Wie onderzoek doet voor een organisatie heeft vaak toegang tot bestanden en documenten die vertrouwelijk zijn, bijvoorbeeld een patiëntendossier. De vraag Hoe verwijs je naar een patiëntendossier in een bronnenlijst? wordt dan ook regelmatig gesteld.

Het antwoord is vrij eenvoudig: een patiëntendossier (of een ander vertrouwelijk document) wordt niet in een bronnenlijst opgenomen omdat deze informatie niet toegankelijk is voor buitenstaanders en vaak zelfs binnen de organisatie niet door iedereen geraadpleegd kan worden.

 
Mag je wel citeren of parafraseren uit een patiëntendossier? Ja, dat mag maar zorg hierbij dat de gegevens van de patiënt niet herkenbaar in de tekst genoemd worden, bijvoorbeeld door initialen te gebruiken of te verwijzen naar ‘Patiënt A’ of ‘Cliënt B’.
De verwijzing in de tekst valt onder ‘persoonlijke mededeling’ (zie voor uitleg ook Interviews), bijvoorbeeld:
… uit het dossier van Patiënt A (persoonlijke mededeling, 18 december 2015) blijkt dat …
of
… de klachten van A. B. worden in het dossier van het Radboudziekenhuis omschreven als “ernstig maar goed te behandelen” (persoonlijke mededeling, 18 december 2015) en …
of
… hiervoor heb ik de gegevens van Cliënt C bestudeerd, de citaten in dit hoofdstuk zijn afkomstig van dit dossier (Radboudziekenhuis, persoonlijke mededeling, 18 december 2015).
De datum verwijst naar de dag waarop het dossier is bekeken.
Voor de lezer van de tekst is duidelijk dat de informatie nergens kan worden teruggevonden en ook niet kan worden opgevraagd bij de auteur. Overleg bij twijfel met de organisatie die het dossier beheert of bepaalde informatie mag worden overgenomen.

maandag 14 december 2015

Wikipedia

Mag ik volgens de APA richtlijnen naar Wikipedia verwijzen? Deze vraag wordt af en toe gesteld aan ons Auteursrecht Informatiepunt. De APA richtlijnen gaan over de stijl van een tekst en niet over de inhoud. Het is mogelijk om naar Wikipedia te verwijzen, de vraag is of het raadzaam is om naar deze online encyclopedie te verwijzen.

Neem bijvoorbeeld de Nederlandse pagina over ADHD (hou er rekening mee dat voor dit blogbericht de pagina is bekeken op 14 december 2015). Op het eerste gezicht lijkt dit een informatieve en ook betrouwbare pagina: de tekst is uitgebreid en er staan overal bronvermeldingen. Onderaan de pagina staat dat deze voor het laatst is bijgewerkt op 14 november 2015, dus nog zeer recent.

ADHD op de Nederlandse Wikipedia

Toch is de tekst niet actueel: er wordt een paar keer verwezen naar DSM, het classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen. Iedere verwijzing is echter naar DSM-IV terwijl DSM-5 al in mei 2013 is uitgekomen. Het jaartal 2013 wordt wel een keer genoemd maar hier ontbreekt weer een bronvermelding. Wie deze pagina toch als informatiebron zou willen gebruiken kan dus beter kijken naar de gebruikte bronnen die in de literatuurlijst staan onderaan de pagina.

Er kan uiteraard altijd een reden zijn om toch naar Wikipedia te verwijzen, bijvoorbeeld voor wie onderzoek doet naar het gebruik van Wikipedia.
Hoe verwijs je volgens de APA richtlijnen naar Wikipedia? Net als bijvoorbeeld online woordenboeken is Wikipedia een online naslagwerk en daar geeft het Publication manual of the American Psychological Association op pagina 205 een voorbeeld van bij nr. 30, ‘Entry in an online reference work, no author or editor’. Bovenstaand voorbeeld over ADHD wordt dan als volgt:
In de tekst
… (“ADHD”, z.d.) …
In de bronnenlijst
ADHD. (z.d.). In Wikipedia. Geraadpleegd op 14 december 2015, van https://nl.wikipedia.org/wiki/ADHD

Let op dat alleen de naam van het naslagwerk, in dit geval Wikipedia, cursief staat. Bij de datum wordt z.d. (=zonder datum) genoteerd omdat de datum van publicatie ontbreekt, de datum de onderaan de pagina staat is datum waarop de pagina gewijzigd is. Volgens de APA richtlijnen wordt alleen de datum van publicatie genoemd, zie ook § 6.28 Publication Date van bovengenoemde Publication manual.

Op het officiële APA Style Blog over Wikipedia hebben enkele bezoekers diverse reacties achtergelaten voor het verwijzen naar Wikipedia en andere wiki’s, bijvoorbeeld het wel opnemen van de wijzigingsdatum. Timothy McAdoo, één van de APA Style experts en auteur van het blogbericht, heeft aangegeven dat alle suggesties zullen worden meegenomen bij toekomstige herzieningen van de APA richtlijnen.