woensdag 18 februari 2015

Tabellen en figuren

De uitkomsten van een onderzoek komen vaak beter tot hun recht in een tabel of een ander figuur dan in een tekst, maar hoe moet een tabel of een figuur volgens APA worden opgemaakt?
In alle gevallen geldt dat de afbeelding een beschrijving van de inhoud en een nummer krijgt (Tabel 1, Grafiek 1, Figuur 1, etc.) zodat er in de tekst naar verwezen kan worden. Onderstaande voorbeelden zijn gemaakt naar aanleiding van de bezoekerscijfers van de vier meest geraadpleegde pagina’s over bronvermelding volgens APA op de website van de Studiecentra HAN.

Tabel
Een tabel bevat altijd deze drie onderdelen:
  1. Nummer en beschrijving: het nummer van de tabel en een korte beschrijving, cursief geplaatst 
  2. Kolom- en rijopschriften
  3. Cellen met gegevens
Eventueel kan onder de tabel een extra toelichting worden gegeven, bijvoorbeeld de herkomst van de gegevens of dat de tabel een bewerking is van een bestaande afbeelding. De toelichting wordt voorafgegaan door het woord Opmerking, altijd cursief. Met een asterisk (*) kan verwezen worden naar een specifiek onderdeel van de tabel.
Een tabel heeft alleen horizontale lijnen, boven en onder de kolomaanduidingen en onder de laatste rij.

Voorbeeld van een tabel.

De inhoud en opmaak van een tabel kan variĆ«ren, bedenk dat de lezer in een opslag moet kunnen zien waar de tabel over gaat en dat de tabel ook zonder de tekst begrijpelijk moet zijn. In bovenstaand voorbeeld zijn de namen van de maanden afgekort omdat dit de overzichtelijkheid bevordert. De plaats van de tabel in de tekst is afhankelijk van de inhoud van de tekst maar wordt nooit verdeeld over twee pagina’s. Bij de verwijzing in de tekst wordt een hoofdletter gebruikt: Tabel 1, Figuur 2, etc.

Figuur
Behalve in een tabel is het ook mogelijk onderzoeksgegevens te presenteren in een grafiek, staafdiagram of een ander figuur. Ook hier geldt dat de afbeelding een volgnummer krijgt. De titel staat onder de figuur. Onderstaande grafiek bevat dezelfde gegevens als de tabel, al ontbreken de cijfers. Hier is wel duidelijker te zien hoe de bezoekerscijfers van de pagina’s zich onderling verhouden. Het valt niet te zeggen of een tabel of figuur beter is, dat ligt maar net aan de inhoud van de tekst. Beide afbeeldingen opnemen om te vergelijken kan uiteraard ook.
Onderstaand figuur is gemaakt met Excel. Naar standaardprogramma’s als Excel hoeft niet in de tekst of bronnenlijst te worden verwezen.

Voorbeeld figuur
 

Bestaande afbeeldingen
Wanneer een bestaande afbeelding (tabel, grafiek, figuur, etc.) wordt overgenomen, eventueel met aanpassingen, geldt dit als een citaat. Een afbeelding van een tabel hoeft niet bewerkt te worden zodat deze volgens de APA richtlijnen is opgemaakt. De afbeelding krijgt wel een nummer zodat er in de tekst naar verwezen kan worden. In de tekst staat alleen de verwijzing naar de tabel of figuur en in de bronnenlijst wordt naar de gehele publicatie verwezen. Onder de afbeelding staat het nummer met een omschrijving, tevens kan worden aangegeven of de table of figuur is aangepast:
Tekst
… in Figuur 1 is te zien dat …
Onder afbeelding
Figuur 1. De cyclus voor praktijkonderzoek. Overgenomen (of: Aangepast overgenomen) uit Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (p. 19) door C. van der Donk en B. van Lanen, 2011, Bussum: Coutinho. Copyright 2011, Uitgeverij Coutinho bv.
Bronnenlijst
Van der Donk, C., & Van Lanen, B. van. (2011). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn. Bussum: Coutinho.
In Publication manual of the American Psychological Association (§ 2.12, p. 38) staat dat bij overname van een bestaande tabel of figuur ook de eigenaar van het auteursrecht (copyright) wordt genoemd.
Het lijkt wat overdreven om bij Opmerking aan te geven wie het auteursrecht heeft omdat dit bij een citaat niet nodig is. Voor een tekst gemaakt in het kader van een studie kan dan ook volstaan worden met de gebruikelijke verwijzing voor een citaat, bijvoorbeeld (Van der Donk & Van Lanen, 2011, p. 18); overleg eventueel met degene die de tekst zal beoordelen.

Voor wie een tekst wil publiceren, bijvoorbeeld in de HBO Kennisbank of op een elektronische leeromgeving (Scholar) plaatsen, wordt aangeraden wel het copyright te vermelden. Hiermee kan worden duidelijk gemaakt dat de tabel door de auteur gemaakt is of door de auteur uit een andere publicatie is overgenomen. In Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn staat bijvoorbeeld op pagina 35 een afbeelding gebaseerd op een figuur uit het boek Experiential learning van David A. Kolb, uitgegeven in 1984. In dat geval wordt de verwijzing:
Tekst
… in Figuur 1 is te zien dat …
Onder afbeelding
Figuur 1. De leercyclus van Kolb. Overgenomen (of: Aangepast overgenomen) uit Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn (p. 35) door C. van der Donk en B. van Lanen, 2011, Bussum: Coutinho. Copyright 1984, David A. Kolb.
Bronnenlijst
Van der Donk, C., & Van Lanen, B. (2011). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn. Bussum: Coutinho.
 Zie ook: Tabellen en figuren: Veelgestelde vragenAfbeelding van internet en Bijlage.
 
Deze pagina is op 7 augustus 2017 aangepast zodat de inhoud overeenkomt met De APA-richtlijnen uitgelegd.